Vocal statistics

In een mini-serie (niet te verwarren met ministerie) passeren op de Vocaalse website enkele ‘Vocal statistics’ de revue. Aandacht krijgen daarin uiterst belangrijke zaken zoals voorzitters, ledental, artistieke leiders, prijzenkast, reislust en contributies en andere inkomsten.Volledigheid is daarbij niet nagestreefd. De archieven geven ook niet altijd snel voldoende houvast prijs. Voor de juistheid van het cijfermateriaal kan een amateur-historicus bijgevolg niet instaan. Daarom zijn alle cijfers slechts onder het nodige voorbehoud. Desalniettemin kan veilig (met 80% zekerheid) gesteld worden, dat ze wel een goed overall-beeld geven van de globale ontwikkelingen, die het Vocaal tot zijn bijna mid-life crisis al heeft doorgemaakt. Mocht iemand echter correcties of aanvullingen weten, dan worden die uiteraard met gepaste belangstelling ingewacht op de redactie of bij het secretariaat. Ook de schrijver van deze stukjes is nooit te oud om te leren. Hij beseft terdege, dat zoiets overigens voor kwalitatief goed zingen wel ooit kan gaan gelden.

Mat Knapen

De Vocal Statistics zijn een productie van 
de secretaris van het Vocaal, 
Mat Knapen
©

Inhoud:

1. chairman
2. members
3. art direction
4. income
5. trips & Travelling
6. cijfers zeggen niet alles

1. Vocal statistics: chairmen

Met voorzitters (praeses ofwel chairmen) gaat het Vocaal zuinig om. 
De eerste was Jacques Thissen. De tweede (Henk Flaton) werd weer opgevolgd door de eerste, waarmee die eerste gelijk Heintje Davids twee bij elkaar optelbare termijnen heeft gezeten. De derde was Jan Schellekens zaliger, die er maar liefst 18 jaar zat. De vierde, Wim le Clercq, zullen de meeste van ons nog wel kennen: hij hanteerde tien jaar de voorzittershamer.

Het Vocaal heeft nu in de persoon van Maarten Verbaarschot (nummer 5 in de grafiek) zijn vijfde voorzitter. De voorgangers van de huidige voorzitter bleven door de bank genomen gemiddeld 11 jaar zitten in die functie. De langste heeft het 18 jaar volgehouden, de kortste 4 jaar, afgezien dan van de nog kersverse Maarten Verbaarschot. Dit betekent dat de huidige voorzitter vanuit de statistische logica gezien nog tot 2015 zal aanblijven. Een troostrijke gedachte, of niet soms?

2. Vocal statistics: members

Men beluistert heden ten dage wel eens zorgen over de ontwikkeling van het ledental van het Vocaal. Maar de geschiedenis leert dat deze zorg historisch geen stevig fundament heeft. Niet over elk jaar zijn de aantallen leden bekend. Daarom telt nevenstaand diagram ook blanke kolommen. Desondanks zijn de trends helder.

Het gemiddeld aantal leden van het Vocaal over periode 1961-2005, en exclusief de oprichtingsdag, bedraagt 41,9 leden. Met 43 leden  per begin 2005 scoort het Vocaal dus historisch gezien bovengemiddeld. Dat is dus niet slecht. De hoogste ledentallen werden bereikt in de periode 1996-2001 (telkens ver boven de 50). Het laagste ledental stamt uit 1963 en bedroeg 26 leden.

De gemiddelde leeftijd van de leden is over de beginperiode niet bekend. Die is recentelijk echter gestegen van 55 jaar in 1997 naar ruim 60 jaar in 2007. Als het Vocaal zo doorgaat en in dit tempo, dan is het in 2015 met recht en reden een echte, verzilverde seniorenclub.

3. Vocal statistics: art direction

Het GVE is kennelijk goed voor zijn artistieke coryfeeën, althans ze bleven vaak lang op hun post. 

De eerste dirigent was Theo Coops (nummer 1 dus in onderstaand diagram). De tweede was Jo Jansen zaliger (nummer 2). Leo Pappenheim was de naam van de vierde dirigent .De langste bleef 25 jaar (Jos Ardts, nummer 5) en de kortste hield het, ook als zodanig bedoelde overgangspaus, slechts enkele maanden vol (Theo Lamée, nummer 3).

De zesde dirigent was Marius Schouten (nummer 6). Die heeft in 2007 afscheid genomen en is opgevolgd door de zevende: Ernst Lamers. Die is nog niet in de grafiek vertegenwoordigd, omdat hij daarvoor te jong is. Voorgaande dirigenten bleven gemiddeld 7,8 jaar aan het GVE verbonden. Qua houdbaarheidsduur staat Marius Schouten op de tweede plaats, na in de tijd gezien de kampioen Jos Ardts. Statistisch gezien zal nummer zeven, Ernst Lamers dus, nog minstens zeven jaar de artistieke leiding hebben en als hij nummer twee wil verslaan, zal hij tot eind 2018 het stokje moeten blijven zwaaien. Zal hij dat halen?

4. Vocal statistics:  income

Uiteraard vormen contributies van leden, zoals het nagenoeg elke vereniging betaamt, een belangrijke inkomstenbron voor het Vocaal. 

In de grafiek is de hoogte van die GVE-contributie vanwege de vergelijkBaarheid weergegeven in omgerekende en echte Euro’s. De weergegeven cijfers slaan op de jaren 1961 (1), 1964 (2), 1970 (3), 1980 (4), 1987 (5), 1994 (6) en 2004 (7) en vormen dus géén perfect aaneensluitende tijdreeks. 

Desalniettemin valt uit de grafiek op te maken, dat de hoogte van de contributie in 44 jaar tijd is gestegen van  € 5 naar € 125 ofwel met een factor 25. Gaan we uit van enkele jaren na de oprichting dan is de contributie met een factor 12 gestegen.

Een andere inkomstenbron voor het Vocaal vormde sinds jaar en dag al het donateuren. Die donateursactie van 1964 staat als een geweldig succes in de boeken bijgeschreven. Die bracht toen € 525 op. In 2005, ruim 40 jaar later dus, leverde een soortgelijke donateursactie de lieve som op van € 3.540. Dat is anno 2007 wel wat minder geworden.  
Terwijl de contributie met een factor 12 is toegenomen, geeft de opbrengst van de jaarlijkse donateursactie een veel minder grote stijging te zien, namelijk eentje met een factor 7. Het Vocaal steunt met andere woorden voor zijn inkomsten in toenemende mate op de contributies. Uitgaande van een gemiddelde inflatie van 4% is de koopkracht van een Euro uit 1961 gelijk aan € 5,40 nu. Dit in calculerend betaalt elk lid nu 2,2 keer zoveel contributie als destijds en is de opbrengst van  het donateuren ‘slechts’ met krab 10% gestegen. Gelukkig is er wat compensatie in de vorm van de opbrengt van  de oud-papiercontainer.

Gelukkig staan daar ook immateriële inkomsten tegenover. In de eerste 20 jaar (1961-1981) sleepte het Vocaal minstens drie eerste prijzen in de wacht. Van 1987-2005 (laatste 18 jaar) was de oogst:  twee eerste prijzen, twee presentatieprijzen en nog wat minder spul. Volgens mij wordt het hoog tijd om onze prijzenkast weer eens aan te vullen.
Een eerste stap is gezet op het korenfestival van de NBKZO in Haps op 2 oktober 2007: het gemiddelde rapportcijfer was toen ‘goed’. Maar echte prijzen werden daar niet vergeven….

5. Vocal statistics: trips and travelling

Van uitjes is het Vocaal helemaal niet vies. Reizen en trekken zit Vocalisten bijna in het bloed. Doorgaans geschiedt dit met eigen auto’s, bijvoorbeeld bij heuglijke gebeurtenissen zoals bruiloften, op begrafenissen en wat dies meer zij. Op verdere concertreizen, zoals bij gelegenheid van jubilea, is de autobus favoriet. Maar er is ook een periode geweest, waarin de fiets als vervoermiddel de boventoon voerde, al is dat ongeveer 20 jaar terug. Het vliegtuig mijdt Vocaal als de pest of omgekeerd.

Buiten de kern Gennep zijn ‘in eigen huis’ vanzelfsprekend Milsbeek, Ottersum en Heijen wel eens met een Vocaalse mis of een concert verrast. Ven-Zelderheide oogt Vocaals blank. In Limburg (kolom 1 in diagram, ruwe schatting) zijn onder meer Mook, Siebengewald, Merselo, Blerick, Meijel, Venlo, Roermond, Weert, Sittard, Maastricht, Houthem-St-Gerlach, Valkenburg, Beek, Noorbeek en Eygelshoven wel eens de Vocaalse klos geweest.

In het Brabantste (kolom 2) hebben Cuijk, Boxmeer, Haps, Budel, Oisterwijk, Rosmalen en Den Bosch het Vocaal al eens of meerdere keren mogen verwelkomen. In het Gelderse zijn Druten, in Utrecht Amersfoort en Hilversum en in Zuid-Holland Rotterdam en Scheveningen aangedaan. Maar kennelijk zijn Zeeland alsmede de Noordelijke Nederlanden (Noord-Holland, Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel en Flevoland) net een brug te ver ofwel voor Vocaal ‘terra incognita’. Kolom 3 geld het kilometrage richting andere provincies in Nederland behalve dan Limburg en Brabant.

Merkwaardigerwijs geldt het laatste niet voor het buitenland. Vooral richting het Duitse (kolom 4) heeft Vocaal veel gekilometerd. In Osterholz-Scharmbeck (bij Bremen), Schloss Moyland, Klotten, Köningswinter, Keulen, Aken, Mariënheide (Oberbergische land), Niederlutzingen (bij Koblenz), Mayen en Amsberg (Sauerland) en Ahrweiler hebben ze het Vocaal wel eens of ‘mehrmals’ live gehoord. Zelfs in België (Brugge, Antwerpen en Brussel tot in het Europarlement aan toe) en Luxemburg (Hesperange) kennen ze het Vocaal (zie kolom 5 in het diagram). Andere landen, zoals Groot-Brittannië, Frankrijk, Denemarken of landen uit het voormalige Oostblok hebben Vocaal tot nu toe moeten missen. Zou hun tijd nog komen?  Blijft staan dat het Vocaal per jaar gemiddeld wel 4 tot 500 kilometer tript, afgaand op deze ruwe schattingen.

6. Vocal statistics: cijfers zeggen niet alles

In de ledenvergadering van 1966 (op 1 april!) wordt serieus geconstateerd, dat opstellen, opkomen en weggaan van het koor verre van gedisciplineerd verlopen. Anno 2005 is nog steeds dezelfde noodkreet te horen en presteert het Vocaal op dit aspect nog steeds ondermaats. Het Vocaal vertoont dus wel degelijk grote continuïteit, al valt daar op dit onderdeel maar moeilijk enige trots aan te ontlenen.

In 1967 neemt het Vocaal op verzoek van carnavalsvereniging ‘t Bombakkes samen met de hofkapel een plaat op in de studio van Johnny Hoes in Budel. In  dat jaar doet het Vocaal ook het Kurhaus in Scheveningen aan. In 1973 is het Vocaal op AVRO-radio te beluisteren en in 1992 op Omroep Limburg. In 1983 en 1993 staat het Vocaal op het podium van de Doelen in Rotterdam. Ook elders in Europa valt het Vocaal te signaleren en te beluisteren, bijvoorbeeld op wijnfeesten, in de Noord-Duitse moerassen, in het Europarlement of op de Markt in Brussel.

In 1966 is formeel al eens verzocht om een stemmentest. Na de Limburgse Zangersdagen (1975) in  de Oranjerie te Roermond wordt vastgesteld, dat stemvorming noodzakelijk is. Al in de jaren 1993-1996 wordt deze constatering omgezet in beleid in dier voege, dat de eerste themadagen voor stemvorming, ademhaling e.d. worden gehouden. Daarna duurt het weer een tiental jaren voordat koorscholing (stemvorming, ademhaling e.d.) weer daadwerkelijk aandacht krijgt. Niet op alle fronten reageert het Vocaal kennelijk snel en alert.

Rond jaren 80 bestaat er ‘veel gezeik over donateuren’, zo valt te lezen. Datzelfde valt ook heden ten dage wel eens te beluisteren. In 1988 wordt deelname aan het Studium Chorale afgezegd vanwege te laag repetitiebezoek. In 2004 gebeurde hetzelfde voor een concours in Weert. Er is bijgevolg weinig nieuws onder de zon. Hiermee is weer een verbazingwekkende rode draad in het Vocaalse leven blootgelegd..

Op 12 juni 1999 heft het Vocaal voor het eerst entreegeld voor een kort concert in de NH Kerk. De drempel van ƒ 10 (ofwel € 4,50) is misschien wat hoog, zo staat mogelijk wat eufemistisch in het muzikaal jaarverslag 1999. Vijf jaar later, op 23-4-2005, lukt het wel om samen met gemengde zangvereniging Sonoor uit Bergen met een fors entreegeld van € 7,50 (inclusief consumptie) het nieuwe Party Centrum Pica Mare tot de nok toe gevuld te krijgen met 400 toehoorders. Het Vocaal toont zich toch nog leerbaar. Inmiddels zit het Vocaal met zijn concerten in zijn thuishaven (Landgoed Roepaen in Ottersum) op een tientje!

Highlights uit de oude doos

Bij de oprichting van het GVE op 25 februari 1961 waren 16 leden present. Volgens het op 19 juni 1962 vastgestelde reglement stelt de vereniging zich ten doel: het beoefenen van de zangkunst, het geven van concerten en het bevorderen van de saamhorigheid onder de leden. Al in 1963 werd een eerste prijs weggesleept op het nationaal zangconcours in Cuijk. In 1964 werd dit kunstje herhaald met nog meer punten plus lof van de jury.

In 1964 steekt Modemagazijn  Verhasselt het Vocaal in uniforme kleding. Blauwe lichtgewicht pakken met grijze stropdas. In 1965 wordt het GVE lid van de KNZV. Op de Limburgse Zangersdagen in Geleen (1966) promoveert het Vocaal naar de afdeling B. De statuten werden op de ledenvergadering van 21 november 1968 vastgesteld, zeven jaar na oprichting!.

Vanaf 1971, bij het tweede lustrum, wordt opgetreden in smoking. In 1973 levert deelname aan het Nederlands Koorfestival in de AVRO-studio in Hilversum weer een 1^e prijs op plus een uitzending op de AVRO-radio. In 1974 heeft het GVE een eigen jeugdkoor voor jongeren vanaf 9 jaar o.l.v. Gijs Giepmans en Jacques Goossens zaliger. In 1979 waren er nog 28 of 26 jeugdleden over, waaronder nog slechts één jongen. Vooral de interesse van jongens nam dus af. Ook vanwege tanend repetitiebezoek is tot opheffing besloten.

In 1981 wordt het Vocaal van een nieuw vaandel
 voorzien (waar is dat ding trouwens gebleven?) 
In 1983 krijgt het Vocaal een eervolle plaats in 
afdeling B op het Nederlands Koorfestival van 
de AVRO in De Doelen te Rotterdam. 
Het concert met het Gewestelijk Symphonie Orkest 
en diverse solisten in de ZO-hallen in 1987 
levert een volle bak.  
Het volgende muzikale hoogtepunt valt in 1998 
op het Zuid Nederlands Mannenkoorfestival 
in Meijel: een gedeelde 1^e plaats.

Tenslotte mogen de immer druk bezochte 
voorjaarsconcerten in 2005 (Pop-meets-classic), 
2006 (Mozart-Beethoven) en 
2007 (Passie voor Muziek) 
niet onvermeld blijven.